Đã ôn tập chăm chỉ suốt một năm, nhưng kết quả thi tuyển sinh lớp 10 lại phụ thuộc rất nhiều vào cách con làm bài trong hơn một trăm phút ngắn ngủi ở phòng thi. Không ít bạn học rất tốt nhưng vào phòng thi lại mất điểm oan vì lúng túng, phân bổ thời gian sai, hay tâm lý căng thẳng. Kỹ năng làm bài thi — khác với kiến thức — chính là yếu tố giúp con biến công sức ôn tập thành điểm số xứng đáng.
Bài viết này tập trung vào kỹ thuật làm bài ngay trong phòng thi, giúp con giữ bình tĩnh, làm bài khoa học và tránh những sai lầm đáng tiếc để đạt kết quả cao nhất trong khả năng.
Vì sao kỹ năng làm bài quan trọng không kém việc ôn tập?
Ôn tập cho con kiến thức, nhưng kỹ năng làm bài mới giúp con thể hiện được kiến thức đó trong điều kiện áp lực và thời gian giới hạn. Hai học sinh có trình độ tương đương vẫn có thể chênh lệch điểm đáng kể chỉ vì cách làm bài. Vì vậy, bên cạnh việc học, con cần rèn cả kỹ năng "chiến đấu" trong phòng thi — và đây là điều hoàn toàn có thể luyện được.
Những kỹ thuật làm bài thi hiệu quả trong phòng thi
1. Đọc kỹ đề trước khi làm
Ngay khi nhận đề, con nên dành ít phút đọc lướt toàn bộ để nắm cấu trúc, số câu và mức độ khó. Việc này giúp con hình dung cách phân bổ thời gian và không bị bất ngờ. Với từng câu, đọc kỹ yêu cầu, gạch chân từ khóa để tránh làm sai hướng — một lỗi rất phổ biến khiến mất điểm oan.
2. Làm câu dễ trước, câu khó sau
Đừng sa lầy vào một câu khó ngay từ đầu. Hãy làm những câu chắc chắn trước để "gom" điểm và tạo sự tự tin, rồi mới quay lại câu khó. Chiến thuật này đảm bảo con không bị mất điểm ở những câu vừa sức chỉ vì hết giờ khi mắc kẹt ở câu khó.
3. Phân bổ thời gian hợp lý cho từng phần
Hãy canh thời gian tương ứng với điểm số của mỗi câu, và đặt mốc thời gian để không sa đà quá lâu vào một câu. Nếu một câu khó vượt quá thời gian dự kiến, hãy tạm bỏ qua và quay lại sau. Quản lý thời gian tốt là yếu tố sống còn để hoàn thành toàn bộ bài thi.
4. Trình bày rõ ràng, sạch sẽ
Một bài làm trình bày mạch lạc, sạch sẽ giúp người chấm dễ theo dõi và tạo thiện cảm. Với môn tự luận, hãy trình bày các bước rõ ràng — nhiều môn cho điểm từng bước, nên dù chưa ra kết quả cuối, con vẫn có thể được điểm quá trình. Đừng viết tắt, viết ẩu khiến người chấm khó đọc.
5. Không bỏ trống câu nào
Với câu trắc nghiệm, con nên chọn đáp án cho mọi câu, kể cả khi không chắc chắn — bỏ trống thì chắc chắn không có điểm. Với tự luận, hãy viết những gì mình biết liên quan đến câu hỏi, vì có thể được điểm từng ý. Nguyên tắc là tận dụng mọi cơ hội ghi điểm.
6. Dành thời gian kiểm tra lại cuối giờ
Hãy để dành vài phút cuối để rà soát: kiểm tra đã làm hết câu chưa, có sai sót nào trong tính toán hay trình bày không, đã tô đúng đáp án trắc nghiệm chưa. Bước kiểm tra này giúp con phát hiện và sửa những lỗi nhỏ có thể cứu được điểm quý giá.
Giữ tâm lý bình tĩnh — chìa khóa của làm bài tốt
Dù nắm vững kỹ thuật đến đâu, một tâm lý căng thẳng cũng có thể khiến con làm bài kém. Hãy hít thở sâu khi thấy lo lắng, tập trung vào bài làm thay vì lo sợ kết quả, và tin vào sự chuẩn bị của mình. Nếu gặp câu khó, đừng hoảng — hãy bình tĩnh chuyển sang câu khác. Sự bình tĩnh giúp con tư duy sáng suốt và phát huy hết khả năng. Vai trò của cha mẹ trong việc giúp con giữ tâm lý vững vàng trước kỳ thi là vô cùng quan trọng, và đây cũng là điều nhà trường luôn coi trọng khi đồng hành cùng phụ huynh.
Câu hỏi thường gặp
Con học giỏi nhưng vào phòng thi hay mất bình tĩnh, làm sao khắc phục?
Hãy giúp con luyện đề trong điều kiện giống thật (canh giờ, làm liên tục) để quen với áp lực phòng thi. Dạy con vài cách bình tĩnh như hít thở sâu, tập trung vào từng câu thay vì lo về kết quả chung. Quan trọng là trấn an con rằng đã chuẩn bị kỹ thì cứ tự tin, và một kỳ thi không định nghĩa giá trị của con. Tâm lý vững đến từ sự chuẩn bị và sự an tâm về mặt tình cảm.
Nên làm bài theo thứ tự đề ra hay làm câu dễ trước?
Nên làm câu dễ, chắc chắn trước để gom điểm và tạo sự tự tin, rồi mới quay lại câu khó. Không nhất thiết phải theo đúng thứ tự đề. Chiến thuật này giúp con không bị mất điểm ở câu vừa sức vì hết giờ khi mắc kẹt ở câu khó. Tuy nhiên, hãy đánh dấu cẩn thận để không bỏ sót câu nào.
Nếu gặp câu quá khó không làm được thì nên làm gì?
Đừng dừng lại quá lâu ở một câu khó. Hãy tạm bỏ qua, làm các câu khác trước, rồi quay lại nếu còn thời gian. Với câu tự luận, hãy viết những gì mình biết liên quan để có thể được điểm từng ý. Với trắc nghiệm, đừng bỏ trống mà hãy chọn đáp án khả dĩ nhất. Nguyên tắc là không để một câu khó làm ảnh hưởng đến toàn bộ bài thi.
Kết luận
Kỹ năng làm bài thi tốt là cầu nối giúp con biến công sức ôn tập thành điểm số xứng đáng. Đọc kỹ đề, làm câu dễ trước, quản lý thời gian, trình bày rõ ràng, không bỏ trống và giữ tâm lý bình tĩnh — những kỹ thuật này hoàn toàn có thể luyện tập. Kết hợp với nền tảng kiến thức vững và sự động viên của cha mẹ, con sẽ bước vào phòng thi tuyển sinh lớp 10 với sự tự tin và làm chủ bài làm của mình.
Bài viết được chia sẻ bởi đội ngũ giáo dục Trường Việt Anh — đồng hành cùng phụ huynh và học sinh trong mùa thi. Cập nhật tháng 7/2026.